Siirt Ürünleri

On bir ayın sultanı ramazanda özenle hazırlanan yemekler, iftar sofralarına renk katarken, hünerli eller yemek ve tatlılara ayrı bir lezzet katıyor. İşte Güneydoğu illerinde, kentlerin kendisine özgü ve marka olabilecek yemek ve tatlıları şunlar:

VAZGEÇİLMEZ KABURGA DOLMASI-

Diyarbakır'da iftar sofralarının tartışmasız vazgeçilmezi kaburga dolması, en çok tercih edilen yemeklerin başında geliyor. Kuzunun kaburga kısmından yapılan kaburga dolması, haşlanmış pirinç, maydanoz, karabiber, pul biber, çeşitli baharatlar ve salçanın karıştırılarak kaburgaya doldurulmasıyla yapılıyor. Malzemelerin konulmasının ardından dikilen kaburga, önce buharda sonra da fırına sürülerek yaklaşık 4 saatte pişiriliyor.

Zahmetli bir yemek olan kaburga dolmasının yanı sıra maharetli ellerden çıkan yöreye özgü meftune, kenger, hıllorik, mehir, güveç, bademli pilav, babaganuş, içli köfte, ekşili sıkma, çiğköfte, biber, patlıcan dolması ve kadayıf iftar sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.

Yağlı ve şerbetli tatlılar yerine ise büyük bir özenle kurutulmuş meyvelerden hazırlanan ve soğuk tüketilen hoşaflar sıcak yaz günlerindeki iftar sofralarının şenlendiriyor.  Ayrıca Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde özellikle yaz aylarında  hemen hemen her cadde ve sokakta kurulan tezgahlarda satılan meyan şerbeti de Diyarbakır'da iftar sofralarının vazgeçilmez içeceği olarak arasında yerini koruyor.

SİİRT SOFRASI BENZERLİK İÇERİYOR

Siirt'te benzer yöre yemeklerinin yanı sıra yaklaşık 1 metre çapında ve 3 metre derinliğindeki çukurlarda, yaylalarda beslenen oğlak etinin havada çengellere asılarak kuyunun dibine konulmuş ateşin etkisiyle doğal ortamda pişirilerek yapılan büryan ramazan sofralarını şenlendiriyor.

Mardin'de ise un, tuz, kıyma, soğan, maydanoz, yeşil biber, karabiber, yumurta ve maya ile yapılan Sembusek'in (bir çeşit lahmacun) yanı sıra, kuzu veya oğlak işkembesinin özenle temizlenmesinin ardından içine kuş başı et, kuyruk yağı, nane, tuz, pirinç, karabiber konularak yapılan kibe mumbar dolması rağbet gören yöresel tatlar olarak iftar sofralarındaki yerini alıyor.

VAN'IN MEŞHUR KELEDOŞ ÇORBASI

Vanlıların, dağ ve yaylalardan toplanan değişik bitkilerle yaptığı keledoş çorbası yörenin en meşhur yemeklerinden biri.

Dövülmüş buğday, kavurma eti, nohut, yeşil mercimek, beyaz pancar, tereyağı ve kurutla yapılan keledoş, iftar sofralarının baş tacı olurken, ev hanımları için de en zahmetli yemekler arasında yer alıyor. Keledoş, baharat ağırlıklı, ister acılı ister acısız yenilen ve yanında buz gibi ayranla tavsiye ediliyor.

Ana yemeklerden önce hemen hemen Van'da her iftar sofrasının olmazsa olmazları arasındaki ayran aşıda farklı tadı ile diğer çorbalar arasında yerini belli ediyor. Yoğurt, yumurta, un, buğday, evelik, kabak ve kişniş gibi malzemelerin kullanılarak saatlerce ateşte pişirilen ayran aşı, özellikle Van'a gelen ve ilk defa Van yemekleri ile iftarını açan konukların en beğendiği yemeklerden biri.

Van'da yetişen kayısı ve Van ceviz ile yapılan erik kızartması ise yemeklerin ardından tatlı olarak afiyetle tüketiliyor.

Yöredeki yüksek rakımlı dağ ve ovalarda beslenen koyun ve sığırların eti de farklı bir tat sunuyor. Van'ın Edremit ilçesi sahillerinde hizmet veren restoranlarda bu eşsiz etlerden yapılan kaburgaları bulmak mümkün. Suda bir müddet haşlanan kaburga etleri daha sonra özel sosu ile tandırda pişirilerek servise sunuluyor.

Van'da kaburga yiyen yerli ve yabancı misafirler, etin bu kadar lezzetlisini daha önce hiç tatmadıklarını da belirtiyor.

MUŞ'TA HAZÜT DOLMASI

Muş'ta hazüt dolması ile yöresel köfte ve keşkek yemeği, ramazan sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.

Yöresel köfte yapmak için, kıyma, bulgur, soğan, acılı pul biber ve yumurtanın karıştırılmasıyla hazırlanan hamur, şekiller verilerek kesiliyor ve soğanla pirinç kavrularak hazırlanan malzeme, hamurun içine dolduruluyor. İçi doldurularak suda haşlanan köfteler, bir kaba boşaltılıyor ve üzerine biberle kızartılmış yağ dökülerek servis ediliyor.

Her ramazanda geleneksel hale gelen hazüt dolması da iftar ve sahur sofralarının önemli lezzetleri arasında yerini alıyor. Isıtılan yağın içine pirinç, kıyma ve sumak eklenerek, iyice karıştırılıyor. Hazırlanan malzeme, suda haşlandıktan sonra küçük parçalara bölünen lahanaların içine doldurulur. Toprak tencerelerde pişirilen hazüt dolmasının üzerine, yağ konularak servise hazır hale getiriliyor.

Nohut, kırmızı et, soğan ve biberin karışımı ile suda haşlanarak pişirilen keşkek yemeği de, özel günlerde olduğu gibi ramazanda da vatandaşın sofrasını süslüyor.

BİNGÖLLÜLERİN MASTUVASI

Bingöl'de, löl (gömme), mastuva, germ (ayran çorbası) ve serine pel yemekleri, iftar sofralarında da yerini aldı.

Bingöl'ün yöresel yemeği olan mastuva, ayranın içine pirinç ilave edilerek, katılaşana katar pişirilmesiyle yapılıyor. Bir kaba boşaltılan katı pirincin üzerine kızartılmış yağ döküldükten sonra mastuva servise hazır hale geliyor.

Yöresel olarak ''germ'' diye tabir edilen ayran çorbası ise bir tencereye ayran, un, tuz, yumurta sarısı, nohut ve pirinç konularak, pişilmesiyle yapılıyor.

Serine pel yemeği ise yufka ekmek, yoğurt, sarımsak, tuz ve tereyağından hazırlanıyor.

DiyarbakirSöz.com